Đóng lưới mắt cáo trước khi trát tường là một bước cần chú ý ở chỗ nối tường gạch với bê tông, rãnh điện nước và các góc ô cửa. Những chỗ này có phần nền không đồng nhất hoặc dễ tập trung ứng suất, nên lớp trát dễ nứt hơn phần tường liền mạch. Làm lưới đúng vị trí giúp hạn chế nứt lớp trát, nhưng vẫn phải xử lý tốt phần xây, phần trám rãnh và bảo dưỡng vữa.
Trong bài này, chúng tôi chia sẻ 5 vị trí cần kiểm tra trước khi tô trát và những lỗi dễ bỏ sót khi đóng lưới. Các hình thi công bên dưới được lấy từ công trường TAKI HOUSE.
Lưới giúp hạn chế nứt lớp trát, không thay phần gia cường kết cấu
Lưới mắt cáo dùng trong công tác trát thường là lưới kim loại có các ô nhỏ. Lưới được bố trí qua chỗ nối hoặc vùng cần gia cường, rồi phủ vữa trát. Khi hai phần nền co ngót hoặc biến dạng khác nhau, lưới giúp phân tán lực tác động lên lớp trát ra một vùng rộng hơn, thay vì dồn ngay tại đường nối.
Nói dễ hiểu, một bên là gạch, một bên là bê tông; trát vữa liền qua hai bên thì đường tiếp giáp vẫn là chỗ dễ xuất hiện vết nứt. Đóng lưới qua đường này giúp lớp trát chịu sự chênh lệch đó tốt hơn.
Lưới không sửa được nguyên nhân lún móng, tường xây thiếu liên kết hoặc kết cấu bị chuyển vị. Nếu tường đã nứt do những nguyên nhân này, chỉ đóng lưới rồi trát lại thì vết nứt vẫn có thể xuất hiện. Chủ nhà có thể đọc thêm bài vì sao làm kỹ tường vẫn có thể nứt để phân biệt các trường hợp.
1. Đóng lưới qua chỗ nối tường gạch với cột, dầm bê tông
Đây là vị trí dễ kiểm tra ngay khi nhà còn phần thô. Đi dọc mép cột và mép dầm, bạn sẽ thấy đường tiếp giáp giữa bê tông với tường gạch. Hai loại vật liệu hút nước và co ngót khác nhau, nên lớp trát ở đường nối dễ bị nứt thành một vệt dài.
Lưới cần chạy liên tục qua đường tiếp giáp, phủ sang cả phần gạch và phần bê tông. Không nên cắt một dải quá hẹp rồi chỉ đặt ngay trên khe nối. Bề rộng dải lưới, cách cố định và cách phủ vữa cần được thống nhất theo vật liệu sử dụng và chi tiết thi công của công trình.
Trước khi đóng lưới, cần làm sạch mặt bê tông và kiểm tra mạch xây sát cột, sát đáy dầm. Chỗ nào còn rỗng hoặc vữa yếu thì xử lý trước. Lưới chỉ hỗ trợ lớp trát; phần tiếp giáp bên trong phải được làm tốt từ công tác xây.
2. Phủ lưới qua mép rãnh điện nước sau khi trám
Rãnh đi ống điện, ống nước là chỗ tường đã bị cắt đục rồi trám lại bằng vữa mới. Khi phần vữa trám co ngót, hai mép rãnh có thể hiện thành đường nứt trên mặt tường đã sơn.
Vì vậy, cần cố định ống và trám đầy rãnh trước, sau đó bố trí lưới qua vùng đã trám và sang phần tường hai bên. Nếu bên trong còn hốc rỗng mà chỉ đóng lưới che bên ngoài, lớp trát vẫn có thể yếu và bong bộp.
Với hộp công tắc, ổ cắm và vị trí nhiều ống tập trung, cần chú ý mép vùng đã đục. Không bịt kín miệng hộp bằng lưới hoặc vữa. Phần điện nước cũng cần được kiểm tra trước khi trát để tránh hoàn thiện xong lại phải đục sửa, làm hỏng cả lớp lưới lẫn mặt tường.
3. Gia cường góc cửa đi và cửa sổ để hạn chế nứt chéo
Ở góc ô cửa, mảng tường bị ngắt bởi khoảng mở. Vết nứt có thể chạy chéo từ góc cửa ra phần tường bên cạnh. Khi chuẩn bị trát, cần kiểm tra các góc này và bố trí lưới gia cường theo chi tiết được chọn, thay vì chỉ đóng lưới dọc cột rồi bỏ qua góc cửa.
Phần lanh tô phía trên cửa và cấu tạo gia cường quanh ô cửa phải được xử lý từ phần thô. Đóng thêm lưới ngoài mặt trát không thay thế được lanh tô hoặc giằng đã thiếu. Khi làm cửa sổ, nên xem đồng thời phần xây, bậu cửa và mép khung để các công việc nối tiếp nhau thuận lợi.
4. Kiểm tra góc ô lấy sáng và cửa mở ra giếng trời
Các góc ô mở trên tường quanh giếng trời có đặc điểm tương tự góc cửa. Cần kiểm tra vùng góc trước khi trát và bố trí lưới theo chi tiết gia cường của lớp hoàn thiện. Riêng ô giếng trời trên sàn hoặc mái cần xử lý kết cấu và chống thấm theo thiết kế; không dùng lưới tô tường để thay các việc đó.
5. Xử lý phần nối tường cũ với tường mới trước khi phủ lưới
Khi sửa nhà hoặc xây thêm một đoạn tường, chỗ tiếp giáp giữa phần cũ và phần mới dễ bị nứt. Phần tường cũ đã ổn định, trong khi phần xây mới và vữa mới còn co ngót. Nếu chỉ trát liền qua đường nối thì vết nứt có thể hiện trở lại.
Cần kiểm tra cách liên kết hai phần tường, loại bỏ lớp trát cũ yếu ở vùng cần xử lý và chuẩn bị nền chắc. Sau đó mới chọn cách gia cường lớp trát, trong đó có thể dùng lưới phủ qua hai bên đường nối. Nếu hai phần công trình cần có khe chuyển vị theo thiết kế thì phải giữ và hoàn thiện đúng khe đó, không đóng lưới để che kín.
Với vách thạch cao, tấm xi măng hoặc vật liệu nhẹ nối vào tường gạch, cách xử lý còn phụ thuộc hệ vách và vật liệu hoàn thiện. Có hệ dùng băng xử lý mối nối, có hệ cần nẹp hoặc khe chuyển vị. Không nên áp một cách đóng lưới mắt cáo cho tất cả các loại tường, vách.
Kiểm tra lưới và mặt tường trước khi trát
Thời điểm dễ kiểm tra nhất là sau khi đóng lưới và trước khi phủ vữa. Khi đã trát kín, chủ nhà khó biết vị trí nào đã làm, chỗ nào bị bỏ sót. Nên kiểm tra lần lượt theo từng phòng và từng mặt tường, nhất là mặt ngoài nhà.
- Đúng vị trí: lưới đi qua đường nối cần xử lý, phủ sang hai bên, không chỉ nằm trên một phía.
- Lưới được cố định ổn định, không phồng, cuộn mép hoặc xộc xệch khi thợ phủ vữa. Đoạn nối giữa các dải lưới được xử lý theo hướng dẫn của loại lưới sử dụng.
- Rãnh điện nước đã trám đầy; mặt tường không còn vữa rời, bụi bẩn hoặc lớp nền yếu.
- Lớp vữa phủ kín lưới theo cách thi công đã chọn, không để lưới lộ trên mặt trát. Công tác làm ẩm nền và bảo dưỡng vữa vẫn cần được thực hiện.
Đóng lưới xong chưa có nghĩa là có thể bỏ qua chất lượng trát và bảo dưỡng. Vữa mất nước quá nhanh hoặc nền bám dính kém vẫn có thể làm mặt tường nứt, bong. Cần kiểm soát cả chuỗi công việc, từ xây và đi điện nước đến đóng lưới, trát và bảo dưỡng.
Về nguyên lý gia cường lớp trát, hướng dẫn kỹ thuật của Weber cũng nhấn mạnh việc bố trí lưới tại vùng tiếp giáp vật liệu và quanh ô cửa để giảm nguy cơ nứt. Hướng dẫn này dùng cho hệ vữa và lưới sợi của Weber; thông số của hệ đó không áp trực tiếp cho mọi loại lưới kim loại tô tường.
Điều cần nhớ là kiểm tra đúng chỗ trước khi trát kín: mép cột, dầm; rãnh điện nước; góc ô cửa, ô lấy sáng và đường nối tường cũ–mới. Làm tốt phần nền, cố định lưới và bảo dưỡng vữa cùng nhau mới giúp hạn chế nứt lớp trát. Khi chuẩn bị xây nhà hoặc sửa nhà tại Đà Nẵng, bạn có thể trao đổi với TAKI HOUSE về các chi tiết thi công cần kiểm tra từ phần thô.
