Khi thi công cửa sổ, hai chỗ chúng tôi chú ý ngay từ phần xây là cạnh đứng để bắt khung cửa và giằng bê tông dưới bậu. Cạnh đứng cần đủ chắc để lắp cửa về sau; phần dưới bậu cần được tính cách gia cường để hạn chế nứt xéo từ góc ô cửa.
Đây là những chi tiết nên làm khi tường còn đang xây. Đợi trát xong mới quan tâm thì việc kiểm tra phần bên trong khó hơn, còn sửa lại có thể phải đục cả lớp hoàn thiện.
Cạnh đứng cần đủ chắc để bắt khung cửa
Cạnh đứng là hai mép tường bên trái và bên phải ô cửa. Khi lắp khung, các vị trí liên kết phải truyền lực vào phần nền phía sau, nên cần tính vật liệu ở mép cửa từ trước. Nếu chỉ quan tâm mặt trát phẳng mà bỏ qua chỗ bắt liên kết, đến lúc lắp mới phát hiện nền không phù hợp thì phải xử lý lại.
Theo cách làm tại TAKI HOUSE, cạnh đứng ô cửa được xây bằng gạch thẻ để tạo phần nền chắc cho việc lắp khung. Với cửa lớn hơn 2 m, chúng tôi chọn đổ cạnh bê tông. Khi triển khai, vẫn cần đối chiếu kích thước ô cửa, loại khung và chi tiết liên kết trong hồ sơ, thay vì chỉ căn theo một con số.
Mốc 2 m là cách lựa chọn trong chia sẻ này, không phải quy định chung cho mọi hệ cửa. Vị trí bắt, loại liên kết và yêu cầu đối với nền gạch hoặc bê tông cần được thống nhất với thiết kế và đơn vị lắp cửa. Gạch thẻ hay cạnh bê tông chỉ phát huy tác dụng khi chỗ bắt cửa và cách liên kết được làm đúng.
Giằng dưới bậu cần được bố trí từ lúc xây
Bậu cửa là phần cạnh ngang phía dưới ô cửa sổ. Từ quá trình bảo trì, chúng tôi nhận thấy góc dưới ô cửa là vị trí dễ xuất hiện vết nứt xéo. Vì vậy, tại TAKI HOUSE, chúng tôi chú ý bố trí giằng bê tông dưới bậu, thay vì chỉ xử lý mặt trát sau cùng.
Theo cách bố trí Quý chia sẻ, giằng có thể chạy qua hai cột hoặc kéo dài ra ngoài mỗi cạnh đứng khoảng 30 cm. Đây là hai cách bố trí cần được đối chiếu với ô cửa và kết cấu thực tế. Không nên hiểu rằng cứ đổ một dải bê tông rộng hơn ô cửa là đã có cùng tác dụng với giằng được thiết kế và liên kết đúng.
Chiều cao, bề rộng, cốt thép và cách liên kết của giằng phải theo chi tiết được thiết kế cho công trình. Con số 30 cm nói về phần giằng kéo dài qua mép ô cửa trong cách làm đang chia sẻ; không dùng nó để tự quyết định chiều dài neo thép hoặc thay các yêu cầu liên kết trong bản vẽ.
Lưới mắt cáo ở lớp trát không thay giằng dưới bậu
Lưới mắt cáo và giằng dưới bậu giải quyết những phần khác nhau. Lưới dùng trong lớp trát có thể hỗ trợ hạn chế nứt lớp hoàn thiện ở vị trí được chỉ định. Giằng là chi tiết gia cường của phần tường, với cấu tạo và liên kết cần được tính từ giai đoạn xây.
Nếu phần tường quanh ô cửa còn chuyển vị hoặc cấu tạo gia cường chưa được xử lý, chỉ đóng lưới trên bề mặt thì chưa giải quyết được nguyên nhân bên trong. Đó là lý do chúng tôi không lấy việc có lưới mắt cáo làm căn cứ để bỏ qua giằng dưới bậu.
Giằng dưới bậu giúp hạn chế nguy cơ nứt, không phải lời bảo đảm tường sẽ không bao giờ nứt. Vết nứt còn có thể liên quan đến chuyển vị của khung nhà, nền móng, vật liệu và chất lượng thi công. Cần nhìn cả nguyên nhân và cấu tạo, không chỉ nhìn một chi tiết riêng lẻ.
Có thể đọc thêm phần phân biệt nguyên nhân và cách hạn chế trong bài vì sao làm kỹ tường vẫn có thể nứt. Tài liệu Technical Note 18A của Brick Industry Association cũng đề cập việc gia cường quanh ô mở và yêu cầu thiết kế chi tiết phù hợp. Tài liệu này dùng để tham khảo nguyên tắc, không xác nhận các kích thước 2 m hay 30 cm nêu trên.
Thi công cửa sổ: kiểm tra cạnh đứng và giằng trước khi trát
Trước khi trát, nên đối chiếu lại vị trí ô cửa, hai cạnh đứng, cao độ bậu và cấu tạo giằng với bản vẽ. Đây là thời điểm vẫn còn nhìn được phần xây, nên thuận tiện để phát hiện chỗ thiếu hoặc sai trước khi bị che lại.
Đồng thời cần thống nhất với đơn vị lắp cửa về kích thước ô chờ và chỗ bắt khung. Cạnh làm chắc nhưng ô cửa sai kích thước thì vẫn có thể phải đục chỉnh. Giằng đã làm nhưng cao độ bậu sai cũng có thể kéo theo sửa phần tường và hoàn thiện.
Hai chi tiết này không thay cho lanh tô phía trên ô cửa hoặc việc xử lý chống thấm quanh khung. Mỗi phần có nhiệm vụ riêng, nên cần phối hợp trong cùng hồ sơ thi công để khi lắp cửa không phải sửa ngược phần đã hoàn thành.
Làm cửa sổ từ phần thô cần tính cả chỗ bắt khung và phần gia cường dưới bậu. Với hai vị trí này, chúng tôi ưu tiên xử lý cấu tạo từ lúc xây, rồi kiểm tra trước khi trát để hạn chế việc đục sửa khi lắp cửa.
Nếu đang chuẩn bị xây nhà, bạn có thể trao đổi với TAKI HOUSE về thiết kế và thi công nhà ở. Chi tiết ô cửa nên được thống nhất cùng bản vẽ tường và hệ cửa dự kiến ngay từ đầu.
